Coaching Traject Evalueren en Afronden: Complete Gids

De afronding van een coaching traject wordt vaak onderschat. Het is verleidelijk om de laatste sessie te vullen met “reguliere” coaching en daarna snel af te sluiten. Maar onderzoek toont: een bewuste afronding is cruciaal voor duurzame resultaten én voor je praktijk.

In onze complete gids over coaching sessies en trajecten behandelen we alle fases—maar de afronding verdient extra aandacht.

Waarom een Goede Afronding Cruciaal Is

De Harde Cijfers

Voor Je Cliënt

Beklijving: Door expliciet terug te kijken en vooruit te plannen, beklijft het geleerde beter. De afronding is het verschil tussen “tijdelijk effect” en “duurzame verandering.”

Eigenaarschap: De cliënt neemt bewust de verantwoordelijkheid voor voortzetting. Niet “de coach stopt ermee” maar “ik ben klaar om zelfstandig verder te gaan.”

Afsluiting: Een duidelijk einde geeft rust. Zonder formele afsluiting blijft het traject “hangen.”

Trots: Het vieren van wat bereikt is geeft voldoening en versterkt het geloof in eigen kunnen.

Voor Jou als Coach

Feedback: Je leert wat goed werkte en wat beter kan—essentieel voor je ontwikkeling.

Testimonials: Een tevreden cliënt geeft eerder een testimonial bij een goede afsluiting.

Doorverwijzingen: Tevreden cliënten verwijzen door—dit is een van de beste manieren om klanten te werven als coach.

Professionaliteit: Het hoort bij een compleet coaching traject.

De Drie Pijlers van een Goede Afronding

Pijler 1: Evaluatie (Terugkijken)

Doel: Inzicht krijgen in wat er bereikt is en wat de cliënt heeft geleerd.

Kernvragen voor evaluatie:

Evaluatieformulier template:

1. Wat was je doel aan het begin van het traject?
2. In hoeverre heb je dit bereikt? (1-10)
3. Wat zijn de belangrijkste veranderingen die je hebt doorgemaakt?
4. Welk inzicht neem je mee?
5. Wat was het meest waardevolle aan de coaching?
6. Wat had anders of beter gekund?

Pijler 2: Borging (Vasthouden)

Doel: Plan maken voor het vasthouden van de verandering.

Risico’s identificeren:

• “Wat zou je kunnen tegenhouden om dit vast te houden?”
• “In welke situaties zou je kunnen terugvallen?”
• “Welke triggers moet je in de gaten houden?”

Strategieën bedenken:

• “Wat ga je doen als je merkt dat je terugvalt?”
• “Welke gewoontes helpen je op koers te blijven?”
• “Wie kan je aanspreken als het moeilijk wordt?”

Concrete afspraken:

• Specifieke acties die de cliënt gaat ondernemen
• Mensen die de cliënt gaat inschakelen
• Momenten om zelf te evalueren (“Over 3 maanden kijk ik terug…”)

Borgingsplan template:

1. Mijn belangrijkste verandering/nieuw gedrag: ___
2. Situaties waarin ik kan terugvallen: ___
3. Mijn strategie als ik terugval: ___
4. De persoon die mij aanpreekt: ___
5. Over 3 maanden check ik mezelf door: ___

Pijler 3: Afsluiting (Afscheid Nemen)

Doel: De coachrelatie waardig beëindigen en de deur openhouden voor de toekomst.

De relatie erkennen: Coaching is ook een relatie. Die verdient erkenning.

• “Ik vond het waardevol om met je te werken…”
• “Wat ik bewonder aan hoe je dit hebt aangepakt…”

Successen vieren:

• Benoem expliciet wat de cliënt heeft bereikt
• Vier de groei, hoe klein ook
• Geef ruimte voor trots

De deur openhouden:

• “Mocht er later iets opkomen, je weet me te vinden”
• Noem concrete opties (follow-up, losse sessies, nieuw traject)
• Niet pusherig, wel duidelijk

Afscheid nemen:

• Een expliciet moment van afscheid
• Eventueel een symbolisch gebaar (kaartje, laatste woorden)

Case Study: Het Verschil dat Afronding Maakt

De situatie: Coaching praktijk “Inzicht” in Breda vergeleek twee groepen cliënten over 18 maanden:

• Groep A: Traject eindigde met “gewone” laatste sessie
• Groep B: Traject eindigde met formeel afrondings-protocol (evaluatie + borging + afsluiting)

Het protocol voor Groep B:

1. Vooraf: Evaluatieformulier invullen
2. Sessie -1: Volledige evaluatiesessie (60 min)
3. Sessie 0: Borging + afsluiting (60 min)
4. Week 1 na afloop: Persoonlijke follow-up mail
5. Maand 3: Check-in

De resultaten:

“We dachten dat afronding tijdverspilling was—‘we kunnen beter nog een coachsessie doen.’ De data bewees het tegendeel. De twee sessies die we aan afronding besteden, zijn de meest waardevolle van het hele traject.” — Peter Verhoeven, Eigenaar Coaching Praktijk Inzicht

De Afrondingssessie: Structuur

Optie 1: Eén Uitgebreide Afrondingssessie (90 min)

Optie 2: Twee Aparte Sessies (2x 60 min)

Sessie -1: Evaluatie

• Terugkijken op doelen
• Bespreken wat bereikt is
• Inzichten en lessen formuleren
• Huiswerk: borgingsplan maken

Sessie 0: Borging + Afsluiting

• Borgingsplan bespreken en aanscherpen
• Risico’s en strategieën
• Relatie erkennen en vieren
• Formeel afscheid

25 Krachtige Evaluatievragen

Terugkijkend (Het Verleden)

1. “Waar stond je aan het begin? Waar sta je nu?”
2. “Op een schaal van 1-10, hoe dicht ben je bij je doel gekomen?”
3. “Wat is de grootste verandering die je hebt doorgemaakt?”
4. “Welke momenten waren cruciaal in dit traject?”
5. “Wat zou je tegen je ‘begin-van-traject-zelf’ willen zeggen?”

Reflecterend (De Lessen)

6. “Wat heb je ontdekt over jezelf?”
7. “Welk inzicht neem je mee voor de rest van je leven?”
8. “Wat weet je nu dat je aan het begin nog niet wist?”
9. “Waar ben je het meest trots op?”
10. “Wat ga je anders doen dan voorheen?”

Borgend (De Toekomst)

11. “Hoe ga je ervoor zorgen dat dit beklijft?”
12. “In welke situaties zou je kunnen terugvallen?”
13. “Wat is je strategie als je terugvalt?”
14. “Wie gaat je helpen op koers te blijven?”
15. “Wanneer ga je zelf evalueren hoe het gaat?”

Afsluitend (Het Afscheid)

16. “Wat wil je nog zeggen voordat we afsluiten?”
17. “Hoe wil je terugkijken op dit traject?”
18. “Is er nog iets dat je nodig hebt van mij?”
19. “Wat neem je mee uit onze samenwerking?”
20. “Welk advies zou je andere cliënten geven?”

Feedback (Voor Jou)

21. “Wat werkte goed in mijn aanpak?”
22. “Wat had ik anders kunnen doen?”
23. “Welke sessies waren het meest/minst waardevol?”
24. “Zou je me aanraden aan anderen? Waarom wel/niet?”
25. “Als je één ding zou veranderen aan het traject, wat zou dat zijn?”

De Evaluatiecyclus: Niet Alleen aan het Eind

Evaluatie is geen eenmalig moment. De beste coaches bouwen evaluatie in door het hele traject:

Na Elke Sessie (2-3 minuten)

• “Hoe vond je deze sessie?”
• “Wat neem je mee?”
• “Is er iets dat je nog wilt bespreken?”

Tussentijds (Sessie 4-5 van een 8-10 sessie traject)

• Formele tussentijdse evaluatie
• “Zijn we op de goede weg?”
• “Moet er iets anders?”

Aan het Eind (1-2 sessies)

• Volledige evaluatie, borging, afsluiting
• Zoals beschreven in dit artikel

Veelgemaakte Fouten bij Afronding

❌ Afronding “erbij doen” in 10 minuten

“We hebben nog 10 minuten, laten we even afronden…”

Beter: Plan minimaal 60 minuten dedicated afrondingstijd

❌ Alleen focussen op resultaten

“Je hebt je doel bereikt, gefeliciteerd!”

Beter: Ook borging bespreken—hoe houdt de cliënt dit vast?

❌ Geen ruimte voor emoties

Direct door naar de volgende cliënt

Beter: Erken dat afscheid nemen ook emotioneel kan zijn

❌ Feedback niet vragen

Bang voor kritiek

Beter: Vraag expliciet wat beter kon—je leert ervan

❌ De deur niet openhouden

“Succes ermee!”

Beter: “Mocht er later iets opkomen, je weet me te vinden. Ik bied ook losse check-in sessies aan.”

Expert Inzichten

“The ending of a coaching engagement is as important as the beginning. It’s where the learning gets consolidated and the client takes full ownership of their growth.” — Tony Stoltzfus, Master Coach Trainer

“Een goede afronding is geen luxe, het is ethiek. Je stuurt iemand de wereld in—je bent verantwoordelijk om ze zo goed mogelijk voor te bereiden.” — Dr. Marcia Reynolds, MCC

“Most coaches rush the ending because they’re already thinking about the next client. That’s a mistake. The last impression is often the lasting impression.” — Michael Bungay Stanier, Author of The Coaching Habit

Veelgestelde Vragen

Waarom is een goede afronding belangrijk?

Een goede afronding zorgt dat resultaten beklijven (52% betere langetermijnresultaten), geeft de cliënt handvatten voor de toekomst, en sluit de coachrelatie professioneel af. Het is ook het moment voor waardevolle feedback en het genereren van doorverwijzingen.

Wat bespreek je in een evaluatiegesprek?

Drie pijlers: (1) Evaluatie: terugkijken op doelen vs. resultaten, belangrijkste inzichten; (2) Borging: plan voor vasthouden van verandering, risico’s en strategieën; (3) Afsluiting: relatie erkennen, successen vieren, deur openhouden.

Moet je een evaluatieformulier gebruiken?

Niet verplicht, maar zeer aan te raden. 78% van de cliënten waardeert een evaluatieformulier vooraf—het geeft hen tijd om te reflecteren en maakt het gesprek rijker. Het levert ook waardevolle feedback voor jouw praktijk.

Bied je altijd een vervolg aan?

Niet pusherig, maar wel benoemd als optie. “Mocht er later iets opkomen…” Sommige cliënten komen later terug (38% bij goede follow-up), anderen niet. Houd de deur open zonder druk.

Hoeveel tijd moet je reserveren voor afronding?

Minimaal 60 minuten voor een dedicated afrondingssessie. Bij lange of intensieve trajecten: twee sessies van 60 minuten (evaluatie + borging/afsluiting apart). 10 minuten “even afronden” is onvoldoende.

Conclusie: Afronding als Fundament voor Duurzaam Resultaat

Een professionele afronding:

✅ Evalueert — Terugkijken op doelen, resultaten en inzichten

✅ Borgt — Plan maken voor het vasthouden van verandering

✅ Sluit af — De relatie waardig beëindigen, deur openhouden

De cijfers spreken voor zich: 52% betere langetermijnresultaten, 67% meer doorverwijzingen, 43% meer terugkerende cliënten. De investering van 1-2 sessies voor afronding betaalt zich dubbel en dwars terug.

Handige resources:

• Coaching follow-up — Wat komt na de afronding
• Coaching traject structureren — De context van afronding
• Reflectiemethodes voor coachees — Tools voor borging
• Coaching vragen lijst — Meer evaluatievragen